Dogodilo se na današnji dan – 14. jul

0
46

1223. – Umro francuski kralj Filip Drugi Avgust, koji je tokom vladavine od 1179. ojačao kraljevsku vlast i uspješno ratovao protiv Engleza, otevši im posjede u zapadnoj Francuskoj. S engleskim kraljem Ričardom Prvim Plantagenetom – “Lavljim srcem” i njemačkim carem Fridrihom Prvim Barbarosom predvodio je krstaše u Trećem krstaškom ratu, osnovao je 1208. univerzitet u Parizu i podigao veliki dio čuvene pariske Bogorodičine crkve /katedrala “Notr dam”/.

1602. – Rođen francuski kardinal italijanskog porijekla Đulio Rajmondo Macarini, poznat kao Žil Mazaren, premijer u vladama kraljeva Luja Trinaestog i Luja Četrnaestog. Kao jedan od najvještijih diplomata svog doba postavio je temelje na kojima je Luj Četrnaesti gradio hegemonističku politiku Francuske u Evropi. Okončao je 1648. Tridesetogodišnji rat, poslije kojeg je Vestfalskim mirom Francuska od Njemačkog carstva preuzela Alzas i neke lorenske gradove. Takođe je savladao bunu plemića Fronda od 1648. do 1652. i uspostavio kraljev apsolutizam poljuljan tokom pobune.

1789. – Narod Pariza zauzeo zloglasni zatvor Bastilju, simbol kraljevske samovolje, čime je počela Francuska revolucija. Podignuta u 14. vijeku, tvrđava Bastilja je do prve polovine 17. vijeka služila za odbranu Pariza, a kao zatvor je počeo da je koristi moćni kardinal Arman Žan di Plesi Rišelje u vrijeme vladavine kralja Luja Trinaestog, mahom za političke zatvorenike.

1817. – Umrla francuska spisateljica Madam de Stal, čija je knjiga “O Njemačkoj” znatno uticala na razvoj romantizma. Kao protivnik francuskog cara Napoleona Prvog Bonaparte emigrirala je iz Francuske i potom je živjela u Njemačkoj, Italiji, Rusiji i Švedskoj. Ostala djela: romani “Delfina”, “Korina”.

1867. – Švedski proizvođač eksploziva Alfred Nobel svoj izum dinamit prvi put demonstrirao u kamenolomu kod engleskog grada Redhil.

1887. – Umro njemački industrijalac Alfred Krup, nazvan “kralj topova”, pod čijom je upravom metalurški koncern “Krup” 1847. počeo da proizvodi teške topove. Fabrike “Krup” su u oba svjetska rata proizvodile teško naoružanje za njemačku vojsku.

1889. – Na stogodišnjicu pada Bastilje u Parizu, u prisustvu 395 delegata iz evropskih zemalja i Amerike, počeo prvi kongres Druge internacionale. Na kongresu je usvojena odluka o proslavi 1. maja kao dana međunarodne solidarnosti radnika.

1904. – Rođen jevrejski pisac Isak Baševis Singer, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1978, čija su djela inspirisana tradicijom i folklorom Jevreja u istočnoj Evropi, posebno u rodnoj Poljskoj, u kojoj je živio do preseljenja u SAD 1935. Djela: romani “Satana u Goraju”, “Moskatovi”, “Mađioničar iz Lublina”, “Rob”, “Imanje”, “Posjed”, “Neprijatelji: ljubavna priča”, “Šoša”, zbirke priča “Gimpel luda”, “Spinoza iz Pijačne ulice”, “Kratki petak”, “Seansa i druge priče”, “Strasti”, “Stara ljubav”, memoarske knjige “U sudnici mog oca”, “Dječak u traganju za Bogom”, “Mladić u traganju za ljubavlju”, “Izgubljen u Americi”.

1913. – Rođen američki državnik Lesli Linč King – junior, poznat kao Džerald Ford, predsjednik SAD od 1974. do 1977.

1918. – Rođen švedski filmski režiser i scenarista Ingmar Ernst Bergman, koji je tri puta dobio nagradu “Oskar”; najviše su ga zaokupljali etički i psihološki problemi čovjeka. Njegov naglašeni lirizam često je prerastao u halucinantne stilizacije tema i motiva, a prefinjen rad s kamerom i isprekidani narativni stil doprinijeli su tamnom slikanju ljudskih sudbina. Filmovi: “LJeto sa Monikom”, “Noć klovnova”, “Osmijeh ljetnje noći”, “Sedmi pečat”, “Divlje jagode”, “Zimsko svjetlo”, “Lice”, “Djevičanski izvor”, “Đavolje oko”, “Tišina”, “Persona”, “Krici i šaputanja”, “Licem u lice”, “Zmijsko jaje”, “Svijet marioneta”, “Fani i Aleksander”.

1933. – U Njemačkoj zabranjene sve političke partije, osim nacističke.

1958. – U Iraku ubijen kralj Fejsal i vojnim udarom uspostavljen republikanski režim. Oficiri-pučisti ubili su i prestolonasljenika Abdula Ilaha i premijera Arapske federacije Iraka i Jordana generala Nurija el Saida, a vlast je preuzeo general Abdul Karim Kasem.

1965. – Američki satelit “Mariner 4”, lansiran 1964, napravio prve fotografije Marsa.

1971. – Sud u Štokholmu dvojicu hrvatskih terorista, ubica jugoslovenskog ambasadora u Švedskoj Vladimira Rolovića, osudio na doživotnu robiju.

1976. – Kina u Africi okončala gradnju željezničke pruge “Tanzam”, koja je povezala Zambiju i luku Dar es Salam u Tanzaniji.

1988. – Iran u UN optužio SAD za “varvarski zločin” zbog obaranja iranskog putničkog aviona u Persijskom zalivu.

1991. – Predsjedništvo SFRJ većinom glasova donijelo odluku o premještanju jedinica JNA sa teritorije Slovenije u druge republike.

1992. – Savezna skupština za prvog premijera Savezne Republike Jugoslavije izabrala američkog biznismena srpskog porijekla Milana Panića.

1998. – U padu ukrajinskog transportnog aviona “iljušin 76” u Persijskom zalivu poginulo svih osam članova posade.

1998. – Na Tajvan, kao učesnik seminara o naučnim i tehnološkim dostignućima, doputovao kineski ministar Džu Lilan, postavši prvi član vlade Kine koji je stupio na tlo tog kineskog ostrva.

2004. – Iračka policija uhapsila članove terorističke ćelije, saradnike Al kaide, koja je okrivljena za više bombaških napada, među kojima i onaj u Kerbali krajem marta, u kojem je poginulo više od 100 šiitskih hodočasnika.

2007. – Rusija suspendovala učešće u Sporazumu o Konvencionalnim snagama Evrope /CFE/, koji ograničava broj teškog naoružanja raspoređenog između Atlantskog okeana i Urala.

2009. – Kolegijum Evropske komisije usvojio odluku da se Savjetu Evropske unije u dalju proceduru uputi zvanični prijedlog o liberalizaciji šengenskog viznog režima za građane Srbije, Makedonije i Crne Gore.

Ako ste pronašli pravopisnu grešku, označite je i pritisnite Shift + Enter ili kliknite ovdje da biste nam je prijavili.

OSTAVI KOMENTAR

Unesite komentar
Unesite Vaše ime