Dogodilo se na današnji dan – 29. oktobar

0
38

Babilon je bio antički grad na rijeci Eufrat u Mezopotamiji, današnjem Iraku. Grad se prvi put spominje u 24. vijeku prije Hrista, a bio je prilično nevažan sve dok nije postao glavni grad Hamurabijeva carstva u 18. vijeku pr. Hr. kada postaje glavnim gradom Babilonije. U narednim godinama rastao je u veličini i raskoši, ali je postao podložan Asiriji. Tek kad je 612. pr. Hr. pala Niniva, Babilon se oslobodio asirske vlasti i postao glavni grad novog Babilonskog Carstva. Grad cvate, a kralj Nabukodonosor II. od njega je napravio čudo antičkog svijeta. 29. oktobra 589. pr. Hr. Babilon osvaja Kir Veliki, kralj Perzijskog carstva, pod čijom vladavinom, a kasnije i slavnog Darija Velikog, Babilon postaje centar znanja. No, u 4. vijeku pr. Hr. kreće stagnacija, a 331. pr. Hr. Aleksandar Veliki u bitci kod Gaugamele osvaja Babilon, koji biva posve napušten već 275. pr. Hr.


“Don Giovanni” je opera s muzikom Wolfganga Amadeusa Mozarta i libretom Lorenza da Pontea, a premijerno je izvedena u Državnom kazalištu u Pragu na današnji dan 1787. godine. “Don Giovanni” se smatra jednim od najvećih muzičkih djela ikad napisanim. Danski filozof Kierkegaard je napisao dug esej u kojem tvrdi da je to najsavršenija opera ikad napisana. Finale, u kojem se Don Giovanni odbija pokajati, postala je zadivljujuća filozofska tema za mnoge pisce uključujući Georgea Bernarda Shawa. Filmska adaptacija opere pojavila se 1979. godine.


Nakon mnogih naroda koji su obitavali na području Male Azije, u 10. vijeku Turci Seldžuci počeli su se seliti u istočna područja Anatolije. Tada počinje uspon anatolijskog sultanata koji je bio zasebni dio Seldžuskog carstva. 1243. pobjeđuju ih Mongoli, a Anatolija je tada podijeljena u više manjih nezavisnih država zvanih gazi emirati. Do 1300. gazi emirati osvajaju većinu anatolijskih područja tada već oslabljenog Bizanta. Gazi emirat kojeg je vodio Osman I. (po njemu je nazvano Osmansko Carstvo) proširuje se sve do granica s Bizantom. U 16. i 17. vijeku Osmansko Carstvo je bila najjača politička sila na svijetu. U prvoj polovici 19. vijeka počinje opadati uticaj carstva, a konačan udarac dobiva porazom u 1. svjetskom ratu u koji je ušla u savezu s Njemačkom. Nakon rata sile Antante podijelile su teritorij carstva. Podjelom je trebala biti osnovana armenska država i kurdska regija. Mustafa Kemal-paša organizovao je 1919. politički i vojni ustanak protiv ovih planova, što je Turskoj u većem dijelu i uspjelo. Nakon što su sve strane snage napustile Anatoliju, Mustafa Kemal je 29. oktobra 1923. proglasio republiku, te pokrenuo niz reformi koje su pretvorile Tursku u modernu, sekularnu i europski orijentisanu državu.


Muhammad Ali, pravim imenom Cassius Marcellus Clay, američki je boksač, prema mnogima i najveći boksač 20. vijeka. Ali je od samih početaka karijere pokazivao izniman talent za boks. Karijeru u amaterskom boksu završio je osvajanjem zlatne medalje na Olimpijskim igrama u Rimu 1960. Nakon trijumfa na Igrama, vratio se u SAD kako bi započeo profesionalnu karijeru. Na današnji dan 1960. ostvario je prvu profesionalnu pobjedu protiv Tunneya Hunsakera. Za naslov prvaka borio se već 1962. kada je pobijedio Sonnyja Listona. Neposredno nakon osvajanja titule Ali je skrenuo pažnju na sebe javnim prihvaćanjem Islama, a pod utjecajem sekte Nacija Islama uzima ime Cassius X, po ugledu na drugog poznatog člana sekte Malcolma X-a. Sekta je bila simbol borbe crnačkog stanovništva SAD-a protiv ropstva i ugnjetavanja, a Clay preuzima i novo ime – Muhammad Ali. Zatim odbija boriti se u Vijetnamskom ratu za što je bio osuđen. Boksačke federacije brane mu nastupe i oduzimaju osvojenu titulu. 1970. konačno je ponovno dobio licencu za nastupe, a svoju borbu nastavlja protiv slavnih Joea Fraziera i Georgea Foremana, a nakon obrane naslova prvaka ipak gubi titulu i povlači se. Nažalost, Ali je ubrzo nakon prestanka karijere obolio od Parkinsonove bolesti, a kao sportaš i osoba i danas uživa veliki ugled u sportskim i društvenim krugovima.


29. oktobra 1507. rođen je španjolski vojskovođa Fernando Alvarez de Toledo Alba koji se isticao okrutnošću prema protivnicima katolicizma i španjolskog apsolutizma. Okrutan je bio i nacistički ministar propagande Joseph Goebbels koji je rođen na današnji dan 1897. godine. 1947. rođen je američki gumac Richard Dreyfuss, a 1960. britanska glumica Finola Hughes, poznata po ulozi u filmu “Staying Alive” s Johnom Travoltom.
29. oktobra rođendane slave i glumice Joely Fisher (1967), u posljednje vrijeme poznata po ulozi u seriji “U dobru i zlu”, te Winona Ryder (1971) koja se proslavila ulogama u filmovima “Edward Scissorhands”, “Male žene” i “Vještice iz Salema”.

(Metro)

Ako ste pronašli pravopisnu grešku, označite je i pritisnite Shift + Enter ili kliknite ovdje da biste nam je prijavili.